Czego nauczyła nas pandemia?

Mniej pasażerów w komunikacji, mniej turystów, więcej kurierów i użytkowników internetu – dwa lata pandemii w Warszawie to zmiany w życiu codziennym, przestrzeni i biznesie. Podczas konferencji „Życie w mieście – na co pandemia otworzyła nam oczy”  rozmawiano o tym, jak pandemia wpłynęła na miasto.

Na konferencji organizowanej przez Urząd m.st. Warszawy w Centrum Nauki Kopernik samorządowcy, naukowcy, przedsiębiorcy i aktywiści starali się podsumować dwuletni okres obostrzeń w przestrzeni miasta oraz zastanawiali się czy zmiany, które zaobserwowaliśmy w ostatnich dwóch latach wpłynęły na mieszkańców, na organizacje oraz na Warszawę.

W dyskusji, poza samorządowcami z całej Polski, wzięli udział naukowcy, przedstawiciele biznesu i organizacji pozarządowych. Wystąpienia otwierające wygłosili dr hab. Aleksandra Przegalińska, która opowiedziała jak w wyniku pandemii zmieniła się rola i postrzeganie technologii, w szczególności sztucznej inteligencji oraz dr hab. Piotr Michoń, który w swoim wystąpieniu poszukiwał dobrych stron pandemii.

Jak zmieniła się Warszawa?

Podczas konferencji zaprezentowano wstępne wyniki raportu covidowego, który przygotowuje Korpus analityków Urzędu m.st. Warszawy. Wynika z niego, że pandemia miała ogromny wpływ na korzystanie mieszkańców Warszawy z komunikacji miejskiej.

W 2020 r. wpływy ze sprzedaży biletów spadły o 37% (z 874 mln do 552 mln zł). Trend spadkowy był kontynuowany w 2021 roku. Dopiero w ostatnich miesiącach Zarząd Transportu Miejskiego raportuje wzrost dochodów i liczby przewiezionych pasażerów.

Co ciekawe w 2020 r. ruch rowerowy w Warszawie wzrósł o 18% w porównaniu do 2019 r.

Przez COVID-19 drastycznie spadła liczba turystów. W przypadku ogółu turystów przyjeżdżających do Warszawy był to spadek do poziomu niespełna 33% liczby osób, które odwiedziły Warszawę w 2019 r., a w przypadku turystów zagranicznych był to spadek poniżej 25% z poprzedniego roku.

Zbadano także zwyczaje sportowe i kulturalne warszawiaków. Okazało się, że z powodu pandemii ponad dwukrotnie spadła liczba osób nieuprawiających aktywności fizycznej, a na popularności zdecydowanie zyskały aktywności na świeżym powietrzu, tj. spacery i jazda na rowerze. Z kolei czasowe zamknięcie instytucji kultury oraz ograniczenia w zapełnieniu widowni spowodowało wyraźny kryzys i zmniejszenie liczby osób korzystających z oferty kulturalnej. Szacuje się, że warszawskie instytucje kultury w czasie pandemii utraciły ok. 110 milionów złotych przychodów.

W czasie pandemii mocno ucierpiała też gastronomia. W 2019 r. w Warszawie było 2651 punktów gastronomicznych, a w 2020 r. o 270 mniej – głównie restauracji. Z mapy Warszawy zniknęło też 132 barów i stołówek.

W 2020 r. zarejestrowano 25% więcej nowych firm z branży pocztowo–kurierskiej, a Warszawa ma rekordową liczbę punktów odbioru przesyłek i automatów paczkowych – blisko 2 317. Pandemia przyśpieszyła nieprawdopodobnie trend cyfryzacji oraz e-handlu oraz zyski warszawskich firm m.in. IT.

Także model pracy uległ zmianie. Najwięcej pracowników pracowało zdalnie na tle innych miast i regionów właśnie w Warszawie – prawie 20%, a średnia polska to 9%.

Dziedziny najmocniej dotknięte pandemią

Opieka zdrowotna w czasie pandemii była najbardziej obciążonym obszarem. W związku z realizacją strategii walki z koronawirusem miejskie szpitale, na podstawie decyzji wojewody mazowieckiego albo ministra zdrowia, zapewniały łóżka dla pacjentów podejrzanych o zakażanie COVID-19 oraz z potwierdzonym wynikiem na obecność wirusa Sars-CoV-2.

W szczytowym momencie pandemii, w grudniu 2021 r., miejskie szpitale zorganizowały łącznie 795 łóżek covidowych, w tym 120 respiratorowych, gdzie trafiali pacjenci w najcięższym stanie. Łącznie, od 20 marca 2020 r. do 31 marca 2022 r. tj. od daty ogłoszenia na terytorium RP stanu epidemii do momentu „wygaszenia” łóżek dla pacjentów z potwierdzonym zakażeniem SARS-Cov-2, w miejskich szpitalach hospitalizowano z powodu koronawirusa niemal 14 tys. pacjentów. Najwięcej osób leczono w czasie pandemii z powodu COVID-19 w Szpitalu Praskim (ponad 3.5 tys.), kolejno w Szpitalu Południowym, gdzie funkcjonował tymczasowy szpital covidowy (blisko 3.4. tys.) i w Szpitalu Bielańskim  – niemal 2.8 tys.

Łącznie na walkę z pandemią w sektorze zdrowia Warszawa przeznaczyła niemal 35 mln zł. Za te pieniądze miasto kupiło sprzęt niezbędny do leczenia pacjentów covidowych,  w tym m.in. stanowiska respiratorowe, urządzenia do wysokoprzepływowej tlenoterapii, środki ochrony indywidualnej i płyn do dezynfekcji oraz zostały przeprowadzone modernizacje szpitali.

Kluczowym elementem przeciwdziałania pandemii było uruchomienie przez rząd Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. W ramach akcji „Zaszczep się w Warszawie”, miasto zorganizowało 81 punktów szczepień, gdzie do kwietnia 2022 r. w podano ponad 780 tys. dawek szczepionek. Akcja szczepień w Warszawie cieszyła się ogromnym zainteresowaniem, a stolica została liderem wśród dużych miast pod względem liczby w pełni zaszczepionych mieszkańców.

Wybuch pandemii, a w konsekwencji zamykanie szkół na całym świecie, wywołał konieczność wypracowania nowego sposobu nauczania – zdalnego. Dla wielu szkół prowadzenie nauki zdalnej niemal z dnia na dzień stało się dużym wyzwaniem. Problemy dotyczyły zarówno nauczycieli, rodziców jak i uczniów.

Decyzją rządu z powodu pandemii COVID-19, polskie placówki oświatowe były najdłużej zamknięte dla dzieci i młodzieży w całej Europie. Aby wspierać warszawskich uczniów, miasto przyspieszyło pracę nad uruchomieniem platformy edukacyjnej Eduwarszawa.pl. Dzieci i młodzież zyskały dostęp do klasycznych aplikacji programu Office oraz systemu operacyjnego Windows 10 Pro na prywatnych urządzeniach w domu.

Warszawa zorganizowała również szkolenia wspomagające edukację zdalną dla uczniów i nauczycieli. W ramach różnorodnych projektów miasto przekazało również placówkom oświatowym ponad 3,7 tys. laptopów o szacunkowej wartości ponad 13 mln zł, kolejnych ponad 1 tys. przekazały dzielnice, a blisko 1 tys. zakupiły we własnym zakresie szkoły. Ponad 400 laptopów przekazała też Młodzieżowa Rada m.st. Warszawy.

Źródło: Urząd m.st. Warszawy